Yazı Detayı
13 Ocak 2020 - Pazartesi 12:33 Bu yazı 1742 kez okundu
 
Badılli / Beydilli Aşireti
İhsan KÖSEDAĞ
ihsankosedag@hotmail.com
 
 

Zaman la Beydilli
Badıllı
Bağdıllı olarak Söylensede
1000 yıldır bu coğrafyada yaşayan Vatansever Ehli iman yardımsever fedakar özverili Aşireti olan BADILLI nın bir ferdi olmaktan gurur duyuyorum.

BADILLI AŞİRETİ: TÜM TÜRKİYEYEDEKİ, ANADOLUDAKİ, VE GÜMÜSHANE/ KELKİT /ŞİRAN VE ERZİNCAN/REFAHİYE BÖLGESINDEKİ BADILI BELDELERİ, KÖYLERİ, NEREDEN VE NASIL GELİŞLERİ ?

GÜMÜSHANE/ KELKİT
GÜRLEYİK (MENGÜT), UZUNKOL , HALKEVİ, SARIŞEYH, GÜLTEPE, CEMALLİ, EYMÜR, ESKİKADI, DEREYAZI, KILIÇTAŞI VE SÖĞÜTLÜ BELDESÎNDE

GÜMÜŞHANE/ ŞİRAN
ARDIÇLI (AKSİPERT), BABACAN, BABUŞ, TAMARA, ÇAKIRKAYA, ARITAŞ, AŞAĞI ŞEMÜGÜ, YUKARI ŞEMÜGÜ, BİLGİLİ KAVAKLIDERE, KELÜR, ERİCEK, AŞAĞI DURUÇAY, YUKARI DURUÇAY, DUMANOLUĞU, AKCALI, AŞAĞISADAK, YOLBİLEN, KOZAĞAÇ, BOLLUK, İNCEDERE KÖYLERİ

ERZİNCAN/ MERKEZ
ÇUKURKUYU, YANLIZBAĞ, KAVAKYOLU, EKMEKLİ, CEVİZLİ, YAYLABAŞI, SEVLÜKE

ERZİNCAN/ REFAHİYE
KAYI, ÜÇÖREN, ÇATBUĞDAÇOR, OFUZ, KONAK, MELİŞERİF, ALT, HARAP

NOT; Başbakanımız Binali Yıldırım'ın Dedeleri Kelkitin Gülyerik (Mengüt) köyünden Erzincan/Refahiye Kayı köyüne göçmüşler..ve yine anı şekilde Milli Savunma bakanımız Fikri Işık 'ın Dedeleri Kelkitin Gülyerik (Mengüt) köyünden Şiranın Babacan köyüne göçmüşler, her ikisinin Aslıda KELKİT'lidirler. Dedeleri Aynı köylüdür... Bilgilerinize sunulur!.. Araştirmacı Gazetezi Yazar Ergün Yıldırım Eserleri ve Resimleri - Kelkit Çayı Medya - Kelkit Çayı 29 - Kelkit Çayı Yirmidokuz

BADILI AŞIRETİNİN ANADOLUYA GELİŞİ

Badıllı Aşireti’nin Anadolu’ya gelişi çok öncelerine dayanmaktadır. Selçukluların Abbasi Halifesi’nin daveti üzerine 19 Aralık 1055 tarihinde Bağdatı Fethi ile Anadolu’ya gelmiş oldukları tahmin edilmektedir. Bu tarihte Badıllılar Halep, Urfa, Şam, Diyarbakır bölgesine gelmişlerdir.

Badıllılar 1335 tarihinde kurulan Dulkadiroğulları Beyliği’nin kuruluşunda bulunmuştur. Bu beylik Yavuz Sultan Selim zamanında Osmanlı Devletine katılmıştır.Yine 1365 yılında Badıllıların, Akkoyunlu Devleti’nin kuruluşunda da bulundukları tarihçiler tarafından belirtilmektedir. Aşiret tarihini ilk defa kaleme alan Şerefhan1557 yılında yazdığı “Şerefname” isimli eserinde Badıllıları Diyarbakır aşiretleri arasında göstermektedir.

21 Ocak 1691 yılında Yozgat dolaylarına yerleşen ve zorunlu iskan fermanıyla Suriye Rakka bölgesine sürgün edilen Beğdilli Türkmenleriyle Badıllıların bir ilgisi yoktur. Badıllılar Urfa ve Diyarbakır bölgesinde zaten 1055 yılından beri yaşamaktadır. İskan fermanında isimleri zikredilen Beğdilli kabileleriyle (Kadirli, Kazlı, Ulaşlı, Ceritli, Karaşıhlı, Araplı) o tarihte varlığından söz edilen Badıllı kabileleriyle hiçbir akrabalık bağları mevcut değildir. Badıllı Kabileleri (Begler, Ahmet Oğulları, Eloyiler, Maksoyiler) O nedenle birbirinden farklı olan iki oymağı birbirinden yırt etmekte fayda vardır. Badıllılar kendilerini ifade ederken,, Badıllı ismini kullanmalıdırlar.

Kaynaklardan incelediğimize göre Badıllı ismi “Beğdilli” kökünden gelmektedir. Zamanla badullu, Bağdilli ve badıllı ismini almıştır. İran Horasan Eyaletinde yaşayan aşiretlerden biri de şuan Badılı Aşireti’dir. Badıllılar Selçuklu Devleti zamanında kafileler halinde Anadolu’ya gelmişleridir. Kaynak kitaplardan derlediğimiz kadarıyla Badıllılar güney göç yolunu kullanmışlardır. Badıllıların bir kısmı Kerkük, Şam, Urfa yöresine yerleşirken bir kısmı da Arabistan’ın Mekke şehrine yerleşmiştir. Arap aşiretleri ile Badıllılar arasında mücadeleler olmuştur. Sonunda Mekke civarındaki Badıllılar, Urfa’daki akrabalarının yanına gelmiştir.

Arabistan’dan Türkiye’ye hicret eden Badıllılara verilen ferman da bu gün, Badıllı Aşireti’nin tarihini araştıran araştırmacılar için önemli bir tarihi vesikadır.Badıllı Aşireti’nin tarihine ışık tutmaktadır Bu fermandan kısaca bahsetmek istiyorum. Hicri 1170 tarihli fermanın birinci bölümünde " Arabistan'dan hicret edip mazariyet tarıkıyle Türkiye içerisine geçip mütearrir kalıp köy be köy çadır altına girip,devlete müracaat ettiler. Badıllı Beyleri ve ileri gelenleri bir münhal yer istediler. Şurayı devlet de Çimen Yaylasını vakf eyledi.Konar - göçerdir. İstediği yere ev de yapabilir. Köy de yapabilir. Hiçbir mani olmadığından adlarına verilmiştir. Hep Badıllı Aşireti her ne kadar varsa vakıf olunmuştur.

Mindeval, Erzincan arasında ve Kelkit ve Ali Şiran ve Alicera arasında merbut olan Badıllılara verilmiş. Manisiz bir davası ve münazarası olmayarak yedlerine verilen bu hududu, hümayunlarından birrical verilmiştir. (İmza Türk Saltanat Hükümeti (Murat Harun Reşit Han Hicri 1170 )

İkinci bölümde ise özet olarak şunlardan bahsedilmektedir. ”Badıllı Aşireti ‘ne verilen,bir mani ile Mekke civarından hicret edip, Türk ülkesine gelip, bir mutazarrır kalıp ümmetten ve Muhammed Mustafa’nın ümmeti ve milleti oldukları ve Arabistan’dan geldikleri için çoluk çocuklarının rahatlıklarını istemeleri neticesinde yedlerine bu ferman verilmiştir. Mekke’den hicret edip, Türk Beldesi’nde nice seneler kalarak, çok mihnet ve meşakkat çektikten sonra Türk Saltanat Hükümetine müracaat etmişler. Türk Saltanat Hükümeti bunlara çoluk çocuğu mutazarrır kaldığından münhal bulunan Çimen Dağı’nı vermiştir. Hiç bir manisi olmayarak yedlerine verilmiş olunan ve Fatih tarafından verilmiş olduğu beyan ve takdim kılınmıştır. Üç kaza ve iki karye iki vilayet arasında münhal kalıp, bu ferman takdim kılınmıştır. Sivas ve Tarabzon vilayeti arasındadır. (Tuğra Türk Saltanat Hükümeti, Sultan Fatih Han Hicri 1184).

Burada karıştırılan bir mevzu vardır. ”Badıllılar Mekke’den geldi” diye Bazı kimseler tarafından Arap soyundan olduğu iddia edilmektedir.Badılılar Arap soyundan değildir. Urfa Badıllılarının kültür ve gelenekleri ile Mekke civarından Gümüşhane yöresine gelen Badıllıların kültür ve gelenekleri aynıdır. Mekke civarından gelen Badıllılar, konar göçer ekrat Badıllılarıdır.

1768 yılında aşiretler arası savaş olarak bilinen Uzunalçan Savaşı’na Badıllılar da katılmıştır.Bu savaş Suriye ile Viranşehir arasında Uzunalçan Höyüğü yakınlarında gerçekleştiği için bu adı almıştır. Bu savaş Zor Temir Paşa’nın reisi olduğu Milan Aşireti ile Barak Beğdilli Türkmenleri arasında yapılmıştır. Badıllılar Milan Aşireti’ni desteklemiştir. Badıllıların reisi Çil İbrahim’dir.

Kurtuluş Savaşı’nda ülkemizin dört bir yanında düşmanlara karşı mücadele verildiği gibi Urfa’da da Badıllı Said Bey, İstiklal Harbi’nde Fransızlara karşı İstiklal mücadelesi vermiştir.Savaşın kazanılmasında büyük katkısı olmuştur.Ağrı Eleşkirt Dahar Beldesi’nde yaşayan Badıllılardan olan Rahmetli Yahya Bey’in babası Arif Ağa 15. Kolordu Komutanlığında Kazım Karabekir Komutasında Ermenilere karşı yapılan yapılan savaşta bin başı olarak büyük başarı göstermiş ve Kazım Karabekir Paşa tarafından ödüllendirilmiştir.

Badıllı Aşireti’nin Türkiye’ye ve dünyaya tanıtılmasında Badıllı Sait Bey’in oğlu Urfa eski Milletvekili Kemal Badıllı’nın büyük emeği olmuştur. Tarihte olduğu gibi bugün de Badıllılar Türkiye’nin birçok yerinde varlıklarını devam ettirmektedirler ve her zaman Türk Milleti’nin yanında olmuşlardır.

BADILI Aşiretleri Türk boyu ve Aşiretidir, ve bu günkü Türkçeyi lehçelerini konuşa gelmişlerdir.

BADILLILARIN TÜRKİYE'YE DAĞILIMI

ADANA

ADIYAMAN MERKEZ GÖZEBESİ, KÖMÜR, ARTAN
ADIYAMAN/ KAHTA / ZEYTİN

AĞRI/ HAMZİKAN (DÜZYAYLA), MİRENGE
PATNOS / AKYEMİŞ, AKTEPE, DEĞİRMEDÜZÜ, KURUKAYA, OVACIK, ÜÇOYMAK, ÜRKÜT, GÖKÇEALİ,
KÖŞK, DÜZCEALİ, ANDAÇLI
AĞRI/ HAMUR,
AĞRI/ TAŞLIÇAY,
AĞRI/ TUTAK
AĞRİ/ ELEŞKIRT /TAHIR KÖYÜ VE AYDİN TEPE (KARPALO) KÖYÜ

ANKARA/ BALA
ANKARA/ HAYMANA ÇİĞDEMLİ KÖYÜ.

AMASYA MERKEZ

AKSARAY

ARDAHAN/ GÖLE ÇÖLPENEK (SERİNÇAYIR) KÖYÜ

BİTLİS/ ADİLCEVAZ

ÇANKIRI / YAPRAKLI TOPUZSARAY

ÇORUM / MECİTÖZÜ,
ÇORUM / SUNGURLU SÜLÜKLÜ,TUZLUKONAK

DİYARBAKIR / ERGANİ KEKLİK,BADEMLİ (HESLEM), HANÇERLİ, GÜLERCE (YUKARI ÇAYAN), ELBASTI, BEREKETLİ, KARPUZLU, GÜZELYURT, TILKADİ
DİYARBAKIR/ÇERMİK ALAKOÇ KÖYÜ /AKPINAR MEZRASI

ERZURUM/ KARAYAZI/ ÇIKILGAN, KINAKOR
ERZURUM/ HASANKALE /YAYLA
ERZURUM/ HOROSAN/ HEDİKLİ
(BULGURLU), HACI HALİL, GÜNDEGER, AĞILLI, EĞERTAŞ (EĞERTAŞA JOR) KARAPINAR KÖYÜ.

ERZİNCAN / MERKEZ
ÇUKURKUYU, YANLIZBAĞ, KAVAKYOLU BELDELERÎ VE CEVİZLİ, EKMEKLİ, YAYLABAŞI, SEVLÜKE KÖYLERÎ
ERZİNCAN / REFAHİYE
KAYI, ÜÇÖREN, ÇATBUĞDAÇOR, OFUZ, KONAK, MELİŞERİF, ALT, HARAP. Bu köylerdende Badılı aşiretinden olanlar var.

ELAZIĞ

GÜMÜSHANE/ KELKİT
GÜRLEYİK, UZUNKOL KÖYÜ, HALKEVİ, SARIŞEYH, GÜLTEPE, CEMALLİ, EYMÜR, ESKİKADI, DEREYAZI, KILIÇTAŞI VE SÖĞÜTLÜ BELDESÎ. Bu köylerdende badılı aşiretinden olanlar var.

GÜMÜŞHANE/ ŞİRAN /ARDIÇLI (AKSİPERT), BABACAN, BABUŞ, TAMARA, ÇAKIRKAYA, ARITAŞ, AŞAĞI ŞEMÜGÜ, YUKARI ŞEMÜGÜ, BİLGİLİ KAVAKLIDERE, KELÜR, ERİCEK, AŞAĞI DURUÇAY, YUKARI DURUÇAY, DUMANOLUĞU, AKCALI, AŞAĞISADAK, YOLBİLEN, KOZAĞAÇ, BOLLUK, İNCEDERE, YENİKÖY, KÖYLERİ...

GİRESUN/ ÇAMOLUK

IĞDIR MERKEZ
IĞDIR / TUZLICA BADILLI

IRAK/ TELEFER

SURİYE/ ŞAM, RAKKA

İRAN/ KANDAHAR

KARS/ MERKEZ
KOCABAHÇE (GUNDE ELİ), ÇERME, ARDOS (AKBABA), TİKOŞ, ALOKÖY, HACIMIHO (BERNE) SANO (GUNDUL SANİ) KÜÇÜK YUSUF KÖYÜ.
KARS/ SARIKAMIŞ/ ARMUTLU, ÇAYARASI, MİCİNGİRT (ÇAMYAZI İNKAYA), KARAKURT
KARS/ KAĞIZMAN /ÇAYARASI, KÖRPINAR
KARS/ SELİM/ KOYUNYURDU (BERNE)
Karaman Eğilmez Köyü Beydili Sülalesi

KAYSERİ / SARIZ
KAYSERİ /YEŞİLHİSAR/ KUŞCU KÖYÜ.

KIRIKKALE/ KARAAHMET KÖYÜ
KIRKLARELİ/ PINARHİSAR

KIRŞEHİR/ MUCUR YENİDOĞANLAR (BADILLI)
KIRŞEHİR/ ÇİÇEKDAĞI BOZLAREVCİ
KIRŞEHİR AKÇAKENT HAMZABEY

KONYA/ KULU ZİNCİRLİKUYU BEŞKARDEŞ
KONYA/ CİHANBEYLİ ZAFERİYE

MALATYA
MERKEZ/ BATTALGAZİ

MARDİN
MARDİN/ KIZILTEPE HACIHASAN, YUMAKLI, YURTDERİ
HASAN (HECİHESEN), YUMAKLI (GURKUŞT), ÇAĞIL (ERNEBİYE), QOSER
MARDİN/ MİDYAT

MUŞ/ BULANIK,
MALAZGİRT (MEMANİ BADILLARI)

SİVAS / HAFİK FERTELİ (BAKIMLI) KÖYÜ nüfusuna kayıtlı Bingöl ve Turan soyadı olanlar, Erzurum / Horasan'nın Hedikli (Bulgurlu) köyündeki Aras soyadı olanlarla aynı soydan olup Badıllı aşiretindendirler.
GÖLOVA / KARAYAKUP, AYDOĞDU
SİVAS / ZARA/ ADAMFAKI, BEDİRÖREN
SİVAS / KOYULHİSAR/ HARUN KÖYÜ.

SAMSUN MERKEZ DEREKÖY, TAŞGEDİK, ENGİZ
SAMSUN/TERME ÇANGALLAR
SAMSUN/ONDUKUZMAYIS (BALLICA)
SAMSUN/BAFRA YEŞİLYAZI (HACI KÜRTLER), DOĞANCA

SİNOP MERKEZ DİBEKLİ

ŞANLIURFA/ MERKEZ AKZİYARET, KÜLAFLI, BÖLÜCEK, ŞEYHZELİHA, BAŞÖREN, PINARBAŞI, UĞRAK, HAMURKESEN, UZUNCUK, K.SALKIM, B.SALKIM, TÜRKMEN, AĞIZHAN, KUYUCAK, Y.MAĞARA, CEMAL, YEDİKUYU
ŞANLIURFA /MERKEZ /KARAKÖPRÜ, KISAS KESERDEDE
ŞANLIURFA/ HİLVAN/ KARAPINAR, GÖLLÜ, GÖLGEN, ÖZVEREN, H. BURÇ, ÖZVEREN, Şanlıurfa Karaköprü UĞURLU (BIRCIK)
ŞANLIURFA/ MERKEZ/ KABAHAYDAR YETERLİ, Y. AĞÖREN, BEYAZIT
ŞANLIURFA / VİRANŞEHİR/ TEKİNLER
ŞANLIURFA/ SİVEREK / ÇAYLARBAŞI (HIRIRİ)
TAŞAĞIL/(BİLİRİZ) KÖYÜ

TOKAT MERKEZ GEKSİ, TAŞLIÇİFTLİK, DEDELİ, BAĞBAŞI (İBİBSE)
TOKAT/TURHAL ŞATROBA, BURGA, ÇARIKSIZ, DAZYA (GÜMÜŞTOP), YUKARI GEYRAN (BUZLUK)
TOKAT/ZİLE YAPALAK KÖYÜ
TOKAT/TURHAL ŞENYURT
TOKAT/TURHAL KALAYCIK KÖYÜ
TOKAT/TURHAL YUKARI ve aşağı GEYRAN (BUZLUK) KÖYÜ
TOKAT/NİKSAR MAHMUDİYE, YALKONAK, BEYÇAYIRI
TOKAT/ ERBAA ALADUN (DEREÇİFTLİK), KINIK, EKSEL (CİBRİL)
TOKAT PAZAR TATAR, ÜZÜMÖREN, KATMERKAYA, ÇAYKÖY
TOKAT/ARTOVA - Tokat merkez Söngüt köyü

VAN/ ERCİŞ AKBAŞ KÖYÜ, KARLIKAYA KÖYÜ
VAN/ MURADİYE

YOZGAT/ÇEKEREK MEHMETLİ, KUZGUN
YOZGAT/YERKÖY ARİFLİ, SEKİLİ
YOZGAT/SARIKAYA KARAHALLI, İĞDELİ, ÇATAK

Kaynaklar; Badililar derneği, ve Araştirmacı Gazetezi Yazar Ergün Yıldırım - Ergün Yıldırım Eserleri ve Resimleri - Kelkit Çayi Mdya - Kelkit Çayi Mdya

SELAM VE DUA İLE ALLAHA EMANET OLUNUZ

 
Etiketler: Badılli, /, Beydilli, Aşireti,
Yorumlar
Haber Yazılımı