Kadıköy Yaşam
Emel Korutürk; Türkiye Cumhuriyeti'nin 6. Cumhurbaşkanı Fahri S. Korutürk'ün eşi.. Çankaya'ya zerafeti getiren, first lady kavramının içini son derece mütevazı kişiliğine karşın alabildiğine dolduran hanımefendi.. Çankaya'yı sanata ve sanatçılara açan, ülkemizin çağdaş birikimlerini Köşk'e taşıyan bir Cumhurbaşkanı eşi..
Kadıköy Yaşam'ın aylardır sayfalarına konuk etmek için sabırsızlandığı Emel Korutürk ile görüşmek kolay olmadı tabii.. Ancak, herkesin bilmesini istiyorum ki, bu zorluk sadece onun mütevazı kişiliğinden kaynaklanıyor. Zaten, bu karakter bütün Korutürk ailesinin en belirgin yanlarından birini de oluşturuyor.
Emel Korutürk ve kızı Ayşe Arzık, Moda'da aynı apartmanın beşinci katında karşılıklı daireleri paylaşıyorlar. Zaten, son dönemde Emel Korutürk Hanımefendi ile görüşürken, genelde Ayşe Arzık da bizimle oldu. O da anne ve babasından aldığı kültürle yoğrulan son derece mütevazı ve sade yaşamıyla dikkat çekiyor. Kendisi, aynı zamanda Türk basınında kadın gazetecilerin duayeni olarak kabul edilebilecek olan rahmetli Nimet Arzık'ın gelini oluyor. Emel Korutürk, Nimet Hanım ile ilkokul arkadaşı. Bu arkadaşlık, Ankara'da öğrenim gören çocuklarının tanışması ve izdivacı ile birlikte dünürlüğe dönüşmüş. Emel Korutük ile görüşmele-rimizde ve aile albümünden fotoğrafların dergimize ulaşmasındaki rolünden dolayı Ayşe Hanım'a ayrı bir teşekkür borcumuz var.
Moda'da, sözünü ettiğimiz apartman, Cimcoz Apartmanı.. Burası, zamanında İstanbul'un seçkin ailelerinden Cimcozlar'ın köşkünün yeri. 6. Cumhurbaşkanı'mız Fahri S. Korutürk'ün de Cumhurbaşkanı'yken bile birçok yaz dönemini geçirdiği, görev süresi dolduktan sonra da yaşamını devam ettirdiği konut. Her zaman halkın içinde olan bir çift Fahri S.-Emel Korutürk ikilisi.
Fahri S. Korutürk gibi, Emel Korutürk'ün babası da Cumhuriyet'imizin ilk yıllarında, 6. ve 7. dönemde iki dönem miletvekilliği yapan Salâh Cimcoz. Korutürk'lerin bir ortak özelliği de deniz; Fahri S. Korutürk, bilindiği gibi aynı zamanda Deniz Kuvvetleri Komutanlığı da yapmıştı. Emel Korutürk'ün annesinin büyükbabası da Osmanlı'nın Bahriye Nazırı Moralı İbrahim Paşa.
Türkiye'de "first lady" denilince Mevhibe İnönü ile birlikte belki de akla gelen ilk isim olan Emel Korutürk, 1915'te İstanbul'da dünyaya gözlerini açmış. Ancak, 90 yaşına karşın eksiksiz zerafetini hâlâ taşıyor. Evine her gittiğimde beni ayakta karşıladı.
Birlikte kahvelerimizi yudumlarken konuştuğumuz her konuda belleğinin tazeliğine şaşırmadım dersem yalan olur. Dame De Sion'da başlayan lise öğrenimini Cenevre'de devam ettiren Emel Korutürk, 1936'da İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi'ni bitirmiş. Bu arada, Atatürk'le ilk tanışması, henüz 18'indeyken Ankara'da Cumhuriyet'in 10. yılı şerefine açılan sergide gerçekleşir. Sanatçının eseri Yüce Önder Atatürk'ün dikkatini çeker ve bizzat sanatçıyı kutlayarak teşekkür eder. Bu arada, Emel Korutürk'ün Çankaya Köşkü'nü sanatçılara açtığını, ilk kez bu dönemde resepsiyonlara sanatçıların çağrıldığını da belirtelim. Ankara Devlet Resim ve Heykel Müzesi'nin açılışında, özel sanat galerilerinin faaliyete geçmesinde hep yardımcı,kolaylaştırıcı ve destekleyici oldu. 6 Nisan 1973-6 Nisan 1980 tarihleri arasında Köşk'e ev sahibeliği yapan Emel Korutürk, Cumhurbaşkanı Korutürk ile birlikte pek çok etkinliğe katıldı, eksiksiz yabancı dili ve tavırları ile diploması çevresindeki dünyanın da sevdiği ve takdir ettiği bir kişilik sergiledi.
1 Mart 1944, Emel Korutürk'ün yaşamını henüz bir deniz kurmay yarbayı olan Fahri S. Korutürk'le birleştirdiği tarihtir. İlk tanışmaları ise Emel Korutürk şöyle anlatıyor:
"Efendim, müşterek bir arkadaşımız vasıtasıyla tanıştık. Necati Gökçen vardı. Onun eşi de bizim çok sevdiğimiz bir ahbabımızdı. O vasıtayla tanıştık. Necati Bey, en iyi arkadaşlarından biriydi Fahri'nin. Kendisi makine sınıfından denizaltıcıydı. Çok sevdiği bir insandı. Bu vasıtayla tanıştık ve kısa bir zaman sonra kendisi talep etti ve evlendik"
Evliliklerinin üzerinden bir yıl geçmeden büyük oğulları Osman dünyaya gelir. Osman Korutürk şimdi Paris Büyükelçisi. İkinci çocukları da 1949 başlarında doğar ve Salâh adı verilir. Salâh Bey de ağabeyi gibi diplomat ve o da büyükelçi. Ailenin gelinlerinden birisi de büyükelçi. Aslında, diplomatlık da baba mesleği sayılır; çünkü, bilindiği gibi, 6. Cumhurbaşkanı'mız Korutürk de askerlikten emekli olduktan sonra Moskova Büyükelçiliği'ne atanmıştır. Ailesine son derece düşkün olan Korutürk çiftinin bu yanı çocuklarına konulan isimlerde de kendini ortaya koymuştur; Osman ve Salâh, çiftin babalarının ismidir. En küçük çocukları Ayşe ise, 1955'te, Korutürk'ün tümamiralliğe terfi ettiğinde dünyaya gelir. O da uzman psikolog olarak çalışmakta ve eşi ile aynı mesleği paylaşmaktadır.
Ve Cumhurbaşkanlığı köşküne taşınma
6 Nisan 1973 günü, saat 15.00'teki TBMM oturumunda, Fahri Korutürk'ün Cumhurbaşkanı seçildiği oylamayı locada izler Emel Korutürk. Akşam 20.00 sularında ise, tam yedi yıl gerçek bir first lady olarak ev sahibeliği yapacağı Köşk'e gelir ilk kez; Fahri S. Korutürk ile Camlı Köşk'te buluşurlar. Emel Korutürk, eşinin Cumhurbaşkanı oluşunun yarattığı duygu ve düşünceleri yıllar sonra şöyle ifade edecektir:
"Çok gurur verici olan bu görevin sorumluluk itibarıyla bir o kadar da meşakkatli olacağını biliyorduk. Fakat yaşayış tarzı olarak çok uzak olduğum bir olay değildi. Babam da çok itibarlı bir insandı. Atatürk kendisini aratır, çağırtırdı. Deniz motoru gönderirdi babamı aldırmak için, buraya ve Florya'ya. Bu nedenle öyle çok fazla bir heyecan duymadım ben kendi adıma"
Emel Korutürk'ün Çankaya'daki ilginç bir anısı da şöyle:
"Bir Amerikan Büyükelçisi itimatnamesini getirip verecek. O zaman Muhafız Alayı'nın askerleri hazırlanıyor böyle törenler için. Ben de odamdan, tül perdenin arkasından bakıyorum dışarıya. Artık geldiler, büyükelçi maiyetiyle geldi ve Fahri de hazırlığını yapıp çıktı. Amerikan Büyükelçisi, 'Perişan oldum' demiş. 'İtimatname gelmedi. Acaba vermiş gibi yapsam da yarın getirsem olur mu?'. Fahri, 'Hayır, böyle bir şey kabul edemem' dedi. Tekmil o askerler, hepsi, kendi de geri döndü. Devlet protokolünün gereğine son derece bağlı ve Türk'ün gururunu çok üstün tutan bir insandı"
Moda'da anıldı
6. Cumhurbaşkanı Fahri S. Korutürk, Ankara'daki Devlet Mezarlığı'na gömülen ilk Cumhurbaşkanı. Her yıl 12 Ekim'de Devlet Töreni ile anılıyor. Emel Korutürk ve öteki aile bireyleri de bu yıla kadar daima anma töreninde yerini alıyordu. Ancak, bu yıl ilk kez, 6. Cumhurbaşkanı'mız için Moda'daki evinin hemen yakınındaki büstünün önünde de tören düzenlenmesi söz konusu olunca, durumda tatlı bir değişiklik oldu. Başkent'teki törene Osman Korutürk ile eşi katıldı. Emel Korutürk ve kızı Ayşe Arzık ise Moda'daki törende yer aldı. Bu tören, benim de önerimle ve KASDAV tarafından düzenlendi. Öneriyi, Kadıköy Belediye ve Vakıf Başkanı Selami Öztürk ile Vakıf Başkan Yardımcısı İnal Aydınoğlu içten bir sevinçle karşıladılar. Ancak, Emel Korutürk, her zamanki gibi sonsuz mütevazılığıyla; "Evladım, gerek yok. Zaten Ankara'da tören yapılıyor" dese de ona şu karşılığı verdiğimi anımsıyorum: "Efendim, bu da bizim, Modalılar'ın ve Kadıköylüler'in vefa duygusu."
Bu sözler direncini kırdı. O da, Moda'daki törene katılarak vefa duygusuna yanıt verdi.
Katılan ve sonradan töreni başkalarından dinleyen ya da medyadan öğrenen herkesin çok beğendiği Moda'daki anma töreni Emel Korutürk'ün de çok hoşuna gitti. Bunu birçok kez bana ifade etti ve töreni düzenleyen ve katılanlara defalarca teşekkür etti. Törenden önce ve sonra başta öğrenciler olmak üzere herkes elini öptü bu güzel insanın. Tören alanına kendisi için getirilen sandalyeye ise ileri yaşına karşın oturmadı. Baştan sona herkes gibi ayakta durdu. Töreni izleyen gazetecilerin sorularına sade ve içten bir yanıt verdi:
"Bu ilgi için çok teşekkür ederim. Çok duygulandım"
Bu arada, her yıl 12 Ekim'de Modalılar'ın, KASDAV'ın öncülüğünde bütün Kadıköylülerin Moda'daki büstünün önünde Fahri S. Korutürk'ü anacağını, bu törenin gelenekselleşeceğini de anımsatayım. Bu röportaj için son kez Şeker Bayramı'nda görüştüm Emel Korutürk'le. Kızı Ayşe Arzık, küçük oğlum Arca Deniz ve evin sevimli ama mesafeyi seven kedisi Cano'yla birlikte keyifli bir sohbeti daha noktalayıp bu güzel insanın elini öperken Fahri S. Korutürk'ü de düşünmeden edemedim. Kimbilir ne anılar saklıydı bu evde? Duvarlarında çağdaş Türk resamlarının resimleri, sanat kokan bir atmosfer.. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, Moskova Büyükelçiliği, senatörlük ve Cumhurbaşkanlığı; bu dönemlerin hepsini de paylaşan Korutürk çifti. Atatürk'ün verdiği soyadını taşıyan iki güzel insan. Ne mutlu ki Moda'ya ve Kadıköy'e aitler, Türkiye'ye olduğu kadar..
Emel Korutürk'e; Türkiye'ye gösterişsiz, mütevazı ama görkemli bir first lady imajı çizen ölçüsüz zerafetteki Çankaya'nın bir dönemindeki ev sahibesine sonsuz teşekkürler.. Sağlıklı, esenlik içinde nice mutlu yaşam sayfaları yakınlarıyla birlikte...
Kronoloji / kayıt
Kayıt
2025-08-15 03:43:57