1331 tarihinde Kayseri'nin Akçakaya köyünde doğdu. Anadolu'yu manevi fetih için gelen Horasan erenlerinden Şemseddin Musa Kayseri'nin oğludur. Soyu Peygamber Efendimiz'e ulaşır, 24. kuşaktan torunudur. Şeyh Hamidi Veli ilk tahsilini babası Şemseddin Musa Kayseri'den aldı. Bilge kişiliği olan Şeyh Hamidi Veli, ilim alanındaki çalışmalarını Şam, Tebriz ve Erdebil'de sürdürdü. Alaaddin Erdebili'den ve Bayezidi Bistami'nin ruhaniyetinden manevi terbiye aldı.
Dini ve dünyevi ilimlerle ilgili icazet alarak, irşad vazifesi için Anadolu'ya döndü Bursa'ya yerleşti. Bursa'da çilehanesinin yanında yaptırdığı ekmek fırınında somun pişirip çarşı pazar dolaşarak "Somunlar Müminler" nidasıyla insanlara ekmek dağıttı. Bu sebeple Şeyh Hamidi Veli, Somuncu Baba ve Ekmekçi Koca olarak da tanındı.
Zamanın Padişahı Yıldırım Beyazıt Niğbolu zaferini kazanınca Allah'a şükür nişanesi olarak Bursa Ulu Camii'ni yaptırdı.
Ulu Cami’nin açılış hutbesini Şeyh Hamidi Veli okudu. Hutbede Fatiha Suresini yedi farklı şekilde yorumladı. Bu olağanüstü hutbeyi dinleyen cemaat Şeyh Hamidi Veli'ye büyük bir teveccüh gösterdi. Bilgelik yönü ortaya çıkan Şeyh Hamidi Veli şöhretten korktuğu için talebeleriyle birlikte Bursa'dan ayrılarak Aksaray'a geldi. Aksaray'da Hacı Bayramı Veli'yi dünyaya ve ahirete ait ilimlerde eğiterek yetiştirdi. İrşad vazifesi için Ankara'da görevlendirdi.
1412 (h. 815) tarihinde vefat etti.
Talebeleri
Somuncu Baba ve en meşhur talebesi Hacı Bayram Veli'nin Osmanlı Devletinde yeni Anadolu ve Rumeli üzerinde çok büyük etkileri vardır. Osmanlı kültürünü etkileyen bu önemli simaların hizmetlerini ve kültürümüze katkılarını anlamak için yetiştirmiş oldukları bazı isimleri zikretmemiz gerekir. Böylece kültürümüz için ne kadar önemli olduklarını ve büyük değerler ifade ettiklerini anlamaya çalışabiliriz. Bu önemli isimler ve medfun oldukları yerler şunlardır:
Akşemseddin - Beypazarı – Göynük
Baba Yusuf Hakiki - Aksaray
Halil Taybi - Darende
Ömer Dede - Göynük
Hızır Dede - Bursa
Akbıyık Sultan - Bursa
İnce Bedreddin - Darende
Yazıcıoğlu - Gelibolu
Şeyh Lutfullah - Balıkesir
Şeyhî - Kütahya
Şeyh Üftade - Bursa
Aziz Mahmud Hüdayi - İstanbul
Muslihiddin Halife - İskilip
Uzun Selahaddin - Bolu
Eserleri
Somuncu Baba, zâhirî ve bâtınî ilimlerdeki derin bilgisine rağmen, çok az eser vermiş veya çok az eseri bize ulaşmış bir alim kişidir. Onun fazla eser vermiş olmaması, daha evvel işâret ettiğimiz melâmet meşrebinden de kaynaklanmış olabilir. Nitekim onun yanında yetişmiş bulunan ve halifesi olan Hacı Bayram Veli de, müderris olmasına rağmen eser yazmamış ve hatta Muhammediyye müellifi halifesi Yazıcıoğlu, eserini kendisine takdim ettiğinde, “Mehmet, bununla uğraşacağına bir gönül haketseydin; bir gönle girip onun terbiyesiyle meşgul olsaydın, daha iyi olmaz mıydı?” diyerek kendi düşüncesini de dile getirmiştir. Bu zikredilen hakikata rağmen, Somuncu Baba’nın bize kadar ulaşan Şerh-i Hadis-i Erba‘în, Zikir Risalesi, Silâh’u-l Mürîdîn ve Kâşif’u-l-Estar an Vechi-l Esrar eserleri mevcuttur.
Kronoloji / kayıt
Kayıt
2025-08-15 04:41:24