974 (H.364) yılında Basra’da doğdu.
İlim öğrenmeye Basra’da başladı. Meşhur nahiv ve hadis alimlerinden ders aldı. Bağdat’a giderek Ebu Hamid-i İsferaini’den fıkıh ilmini öğrendi. Bağdat’ta tefsir, hadis, fıkıh, fıkıh usulü ve edebiyat mevzularında zamanının alimlerinden ders aldı. Tahsilini tamamlayıp icazet (diploma) aldı.
Maverdi, Kaim biemrillah zamanında kadılkudat payesini aldı. Halifelerle emirler arasındaki gerginlikleri gidermek için arabuluculuk yaptı.
Bağdat'ta müftü ve hakimlik vazifelerinde bulundu. Uzun yıllar fıkıh, hadis ve tefsir ilimlerini okuttu.
Yetiştirdiği alimlerin başında hadis ve tarih ilminde meşhur El-Hatibü’l-Bağdadi gelir. Bu talebesi, Tarih-i Bağdad adlı eseriyle ve hadis ilmine dair yazdığı eserlerle tanındı.
Bundan başka İbnü Hayrun Ebu’l Fadl Ahmed bin Hasan, Abdulmelik bin İbra ve Ebu Fedail Muhammed bin Ahmed gibi birçok talebe yetiştirdi.
1058 (H.450)de Bağdat’ta vefat etti. Babı Harb Kabristanı'na defnedildi.
ESERLERİ:
1.Edeb-üd-Dünya ved-Din
İmamı Maverdi, hadis ilminde de söz sahibi alimlerdendi. Zamanının meşhur hadis alimlerinden ders ve icazet almıştır. Güvenilir bir alim olup, eserlerinde birçok hadis-i şerif rivayet etmiş, Edeb-üd-Dünya ved-Din isimli eserinde rivayet ettiği hadis-i şerifleri toplamıştır.
2.El-Ahkam-üs-Sultaniyye
İmamı Maverdi’yi doğuda ve batıda asıl meşhur eden eseri, Şafii mezhebi hükümlerine göre hazırladığı El-Ahkam-üs-Sultaniyye adlı kitabıdır. Bu kitabında; İslamiyette devlet reisliği makamı ve devlet teşkilatının işleyiş tarzını, yaşanmış örneklere dayanarak açıklamış, bir devlet teşkilatı hukuku kaleme almıştır. Eserde; vezirlik, emirlik, kadılık, cezalar, hadlar, cizye, ihtisab ve kontrolle ilgili hususlar açıklanmıştır. Eserin Arabi aslı defalarca basılmış, Türkçe ve Fransızcaya da tercümesi yapılmıştır.
3.El-Havi:
Fıkıh ilmine dair olup, çok kıymetli bir eserdir. Bu eser de Şafii fıkhına göre hazırlanmış olup, Şafii mezhebinde en geniş kaynaklardandır.
4.A’lamün-Nübüvve (Peygamberlik Alametleri):
Yirmi bölümden meydana gelen bu eserde kelam ilminin en önemli konularından olan “Nübüvvet” meselesi çok veciz bir şekilde anlatılmakta ve buna bağlı diğer meselelerden bahsedilmektedir.
5.Edeb-ül-Vezir (Kitab-ül-Vüzera)
Devlet idaresinin mühim bir konusunu üstlenen vezirlerin, taşıması gereken vasıflardan ve uymak mecburiyetinde oldukları hususlardan bahsetmektedir.
6.Edeb’ul-Kadi
Kaza (muhakeme) usulü ile ilgili bir eserdir.
7.Nasihat-ül-Müluk
8.Siyaset-ül-Müluk
9.El-Emsal vel-Hikem
10.Kitab-ün-Nüket ve’l-Uyun
Kitab-ün-Nüket ve’l-Uyun adlı Kur’an-ı Kerim tefsiri çok meşhurdur. Tefsirinde ashabı kiram ve tabiinden tefsir haberlerini rivayet etmiştir.
Kronoloji / kayıt
Kayıt
2025-08-15 06:12:30