Bir süre Tiflis yakınlarındaki Borçalı Bölgesine bağlı Kızılhacılı Köyü’nde öğretmenlik yaptı. Daha sonra Bakü’ye yerleşti. Burada ilk halk kütüphanesini kurdu.
1901’de Azerbaycan petrolünü kontrol eden en önemli yerli isimlerden olan Hacı Zeynalabidin Tağızade’nin sağladığı bursla Odessa (Novorossiysk) Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde okumaya başladı. 1908’de üniversiteden mezun oldu.
1905’de Azerbaycan Komünist Partisi sayılan “Hümmet” Komitesi’ne kaydoldu. 1909’da tutuklanarak Astrahan’a sürüldü. 1913’de Azerbaycan'a geri dönerek işçiler arasında propaganda çalışmalarını yürüttü. 1917’de Komünist Partisi Başkanı oldu. Parti tüzüğünü Azerbaycan Türkçesine çevirdi. Rusya’nın Bakü Komitesi Başkanı ve “Hümmet” Gazetesinin Baş Editörü oldu. 1918’de Bakü Komitesi Kent’ten sorumlu Halk Komiseri görevini yaptı.
28 Nisan 1920 tarihinde Azerbaycan Askeri Konseyi Başkanı ve Başbakan (Halk Komiserler Başkanı) oldu. 1922’de Güney Kafkas Federasyonu Başkanı ve SSCB Merkezi Yönetim Komitesi Dönem Başkanı görevine getirildi. 1923’de Rusya Komünist Partisi Merkez Komitesi üyesi oldu. Ardından, Dışişleri Bakanlığı Doğu Bölümü Başkanlığı’na atandı. Siyasi nedenlerle partiden çekildi. Fakat Azerbaycan’da çok sevildiğinden dolayı doğrudan tutuklanamadı.
19 Mart 1925 tarihinde resmi belgelerde bildirildiğine göre bir kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. Ama hiçbir rahatsızlığı olmamasından dolayı son yıllarda ölümünün politik bir suikast olduğu da sıkça gündeme getirilmektedir. Azerbaycan halkı, bu ölümü kuşkulu buldu ve hiç bir zaman kendi eceli ile öldüğüne inanmadı.
23 Mart 1925 tarihinde büyük bir törenle Moskova’da, Kızıl Meydan’da Lenin Müzesi’nin yanında Kremlin duvarları önünde, Sovyet Devleti’nin diğer kurucuları ile aynı yerde Müslüman adetlerine göre toprağa verildi.
ESERLERİ:
Edebiyat ve tiyatro alanlarında birçok eser verdi. Nadir Şah, Bahadır ve Oğlu, Konukluk, Bahadır ve Sona, Şahmandarbey gibi eserleriyle tanındı.
Kronoloji / kayıt
Kayıt
2025-08-15 06:18:40