Mehmet Nadir

1856 yılında Sakız adasında fakir bir ailenin çocuğu olarak doğdu. İlk ve orta öğrenimini sınıf birincisi olarak Bursa’da Askeri İdadi’de tamamladı. İstanbul Kuleli Askeri Lisesi'nden mezun oldu. 
Yüksek öğrenimine Harbiye’de devam ederken kendi isteğiyle Deniz Harp Okulu'na nakledildi. Bu okuldan deniz kurmay üsteğmen olarak mezun oldu.
Dehasıyla öne çıktı. Divanhane Bahriye Meclisi Başkanlığı’nda sekreterliğe atandı. 1878 yılında Darüşşafaka’da matematik dersleri vermeye başladı.
Deniz Harp Okulu ve Darüşşafaka’daki görevlerinden ayrılarak arkadaşı Hüseyin Avni ile birlikte Londra’ya gitti. 1879-1880 yılları arasında İngiltere’de yüksek gece kurslarına devam ederek matematik eğitimini geliştirdi. 
Yurda döndüğünde Selanik’li Abdi Kamil Efendi ile tanıştı. 1882 yılında ortak olarak Şems-ül Maarif adında ilk özel okulu açtılar. 
2 yıl sonra 1884 yılında Numûne-i Terakki adlı kendi özel okulunu açtı. 1891 yılında aynı adla Türkiye’de ilk özel liseyi açtı. 1887 yılında aynı isimli ilk öğrenci dergisini çıkardı. 
1895 yılında eğitim teorileri üzerine incelemeler yaptı. 1881-1888 yılları arasında Şekspir’den çeviriler yaptı. Hamlet'i ilk kez Türkçe’ye çevirdi. 
Siyasi nedenlerle 1896 yılında Numûne-i Terakki Okulu devletleştirildi ve okulun kadrosu dağıtıldı. 
Saraya bağlı olan Tophane’deki Aşiret Mektebi’ne müdür olarak atandı. 5 yılın ardından 1902 yılında “Cemiyeti Rusumiye” (vergi dairesi) üyeliğine tayini çıktı. Önce Kastamonu İli Maarif Müdürlüğü’ne oradan da 1903 yılında Halep Maarif Müdürlüğü’ne tayin edildi. 
1908 yılında Trablusgarp’a gönderildi. 1911 yılında Trablusgarp’ta İtalyan işgali başlayınca İstanbul’a döndü. Edirne’ye atandı. 1912 yılında Bulgar işgali başlayınca yeniden İstanbul’a döndü. Darüşşafaka’da müdür olan eski öğrencisi Fuat Şemsi onu yüksek hesap dersi hocalığına atadı.
Bir süre sonra Maarif Nazırı Şükrü Bey’in girişimiyle 1915 yılında İnas Darülfünunda (Kızlar Üniversitesi) yüksek hesap dersi hocalığına atandı. Son olarak 1919 yılında eski öğrencisi Salih Zeki’nin yönetimindeki Darülfünun’da sayılar teorisi kürsüsü kuruldu ve bu kürsünün başına getirildi. 
1916-1927 yılları arasında Fen Fakültesi Mecmuası’nda 12 makalesi yayınlandı. Bunlardan iki tanesi özgündür. Bir tanesi A. Boutin’in sorduğu kongürans denklemine 1908 yılında getirdiği çözümü, diğeri ise bölünme işleminde kalan’ın bulunması için önerdiği yeni algoritmayı anlatmaktadır. 
13 Aralık 1927 tarihinde İstanbul Bebek’teki evinde vefat etti. 
ESERİ:
Hesabı Nazari
Mehmet Nadir 
Milli Matbaa, 1926
(Milli Kütüphane Kataloğu) 

Kronoloji / kayıt